ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti
Homeभाग १: महाराष्ट्राचा भूगोलस्थान, विस्तार आणि प्रशासकीय रचना

शेजारील राज्ये व सीमावर्ती जिल्हे

शेजारील राज्ये आणि त्यांना लागून असलेले जिल्हे. 1/1/2026
Smart Notes: Border Districts of Maharashtra

📍 शेजारील राज्ये व सीमावर्ती जिल्हे

Topic: राज्यांच्या सीमांना लागून असलेले महाराष्ट्रातील जिल्हे

महाराष्ट्राला एकूण ६ राज्ये आणि १ केंद्रशासित प्रदेशाची सीमा लागून आहे. एकूण २० जिल्हे इतर राज्यांच्या सीमेवर आहेत.

Maharashtra District Map with Borders

Figure 2.1: महाराष्ट्रातील जिल्ह्यांच्या सीमा आणि शेजारील राज्ये

१. राज्यानुसार जिल्ह्यांची यादी

राज्य / प्रदेश जिल्हे (संख्या) लागून असलेले जिल्हे (Districts)
मध्य प्रदेश (MP)
(उत्तर दिशा)

(सर्वाधिक)
नंदुरबार, धुळे, जळगाव, बुलढाणा, अमरावती, नागपूर, भंडारा, गोंदिया.
कर्नाटक
(दक्षिण दिशा)
नांदेड, लातूर, धाराशिव (उस्मानाबाद), सोलापूर, सांगली, कोल्हापूर, सिंधुदुर्ग.
गुजरात
(वायव्य दिशा)
पालघर, नाशिक, धुळे, नंदुरबार.
तेलंगणा
(आग्नेय दिशा)
गडचिरोली, चंद्रपूर, यवतमाळ, नांदेड.
छत्तीसगड
(पूर्व दिशा)
गोंदिया, गडचिरोली.
गोवा
(दक्षिण दिशा)

(सर्वात कमी)
सिंधुदुर्ग.
दादरा व नगर हवेली (UT)
(वायव्य दिशा)
पालघर.

२. दोन राज्यांची सीमा लागून असलेले जिल्हे (Common Districts)

परीक्षेच्या दृष्टीने हा भाग अत्यंत महत्त्वाचा आहे. हे जिल्हे दोन राज्यांना जोडतात.

  • 🚩 नंदुरबार: गुजरात + मध्य प्रदेश
  • 🚩 धुळे: गुजरात + मध्य प्रदेश
  • 🚩 गोंदिया: मध्य प्रदेश + छत्तीसगड
  • 🚩 गडचिरोली: छत्तीसगड + तेलंगणा
  • 🚩 नांदेड: तेलंगणा + कर्नाटक
  • 🚩 सिंधुदुर्ग: कर्नाटक + गोवा
  • 🚩 पालघर: गुजरात + दादरा नगर हवेली (UT)

३. परीक्षेशी संबंधित महत्त्वाचे मुद्दे (Key Facts)

  • महाराष्ट्रातील सर्वाधिक जिल्ह्यांची सीमा मध्य प्रदेश (८ जिल्हे) राज्याला लागून आहे.
  • सर्वात कमी जिल्ह्यांची सीमा गोवा (१ जिल्हा) राज्याला लागून आहे.
  • सर्वात जास्त लांबीची सीमा: मध्य प्रदेश राज्यासोबत.
  • सर्वात कमी लांबीची सीमा: गोवा राज्यासोबत.
  • १६ जिल्ह्यांच्या सीमा कोणत्याही राज्याला लागून नाहीत (Non-border districts).

Premium Resources

Download PDF Revision Note
Watch Video Explanation