ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti
Homeभाग १: महाराष्ट्राचा भूगोलस्थान, विस्तार आणि प्रशासकीय रचना

शेजारील राज्ये व सीमावर्ती जिल्हे

शेजारील राज्ये आणि त्यांना लागून असलेले जिल्हे. 1/1/2026
Smart Notes: Border Districts of Maharashtra

📍 शेजारील राज्ये व सीमावर्ती जिल्हे

Topic: राज्यांच्या सीमांना लागून असलेले महाराष्ट्रातील जिल्हे

महाराष्ट्राला एकूण ६ राज्ये आणि १ केंद्रशासित प्रदेशाची सीमा लागून आहे. एकूण २० जिल्हे इतर राज्यांच्या सीमेवर आहेत.

Maharashtra District Map with Borders

Figure 2.1: महाराष्ट्रातील जिल्ह्यांच्या सीमा आणि शेजारील राज्ये

१. राज्यानुसार जिल्ह्यांची यादी

राज्य / प्रदेश जिल्हे (संख्या) लागून असलेले जिल्हे (Districts)
मध्य प्रदेश (MP)
(उत्तर दिशा)
८
(सर्वाधिक)
नंदुरबार, धुळे, जळगाव, बुलढाणा, अमरावती, नागपूर, भंडारा, गोंदिया.
कर्नाटक
(दक्षिण दिशा)
७ नांदेड, लातूर, धाराशिव (उस्मानाबाद), सोलापूर, सांगली, कोल्हापूर, सिंधुदुर्ग.
गुजरात
(वायव्य दिशा)
४ पालघर, नाशिक, धुळे, नंदुरबार.
तेलंगणा
(आग्नेय दिशा)
४ गडचिरोली, चंद्रपूर, यवतमाळ, नांदेड.
छत्तीसगड
(पूर्व दिशा)
२ गोंदिया, गडचिरोली.
गोवा
(दक्षिण दिशा)
१
(सर्वात कमी)
सिंधुदुर्ग.
दादरा व नगर हवेली (UT)
(वायव्य दिशा)
१ पालघर.

२. दोन राज्यांची सीमा लागून असलेले जिल्हे (Common Districts)

परीक्षेच्या दृष्टीने हा भाग अत्यंत महत्त्वाचा आहे. हे जिल्हे दोन राज्यांना जोडतात.

  • 🚩 नंदुरबार: गुजरात + मध्य प्रदेश
  • 🚩 धुळे: गुजरात + मध्य प्रदेश
  • 🚩 गोंदिया: मध्य प्रदेश + छत्तीसगड
  • 🚩 गडचिरोली: छत्तीसगड + तेलंगणा
  • 🚩 नांदेड: तेलंगणा + कर्नाटक
  • 🚩 सिंधुदुर्ग: कर्नाटक + गोवा
  • 🚩 पालघर: गुजरात + दादरा नगर हवेली (UT)

३. परीक्षेशी संबंधित महत्त्वाचे मुद्दे (Key Facts)

  • महाराष्ट्रातील सर्वाधिक जिल्ह्यांची सीमा मध्य प्रदेश (८ जिल्हे) राज्याला लागून आहे.
  • सर्वात कमी जिल्ह्यांची सीमा गोवा (१ जिल्हा) राज्याला लागून आहे.
  • सर्वात जास्त लांबीची सीमा: मध्य प्रदेश राज्यासोबत.
  • सर्वात कमी लांबीची सीमा: गोवा राज्यासोबत.
  • १६ जिल्ह्यांच्या सीमा कोणत्याही राज्याला लागून नाहीत (Non-border districts).

Premium Resources

Download PDF Revision Note
Watch Video Explanation