महाराष्ट्राचे ६ प्रशासकीय विभाग आणि जिल्हे - भाग १: महाराष्ट्राचा भूगोल

Maharashtra Administrative Divisions

आकृती: महाराष्ट्राचे ६ प्रशासकीय विभाग आणि जिल्हे

सध्या महाराष्ट्रात एकूण ६ प्रशासकीय विभाग आणि ३६ जिल्हे आहेत.

१. कोकण विभाग (Konkan) ७ जिल्हे

मुख्यालयमुंबई

तालुके५० (४७+३)

जिल्हे (७): मुंबई शहर, मुंबई उपनगर, ठाणे, पालघर, रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग.

टीप: क्षेत्रफळाने सर्वात लहान विभाग, पण सर्वाधिक लोकसंख्येची घनता.

२. पुणे विभाग (Pune) ५ जिल्हे

मुख्यालयपुणे

तालुके५८

जिल्हे (५): पुणे, सातारा, सांगली, सोलापूर, कोल्हापूर.

टीप: यालाच 'पश्चिम महाराष्ट्र' किंवा 'देश' असेही म्हणतात. सर्वाधिक साक्षरता असलेला विभाग.

३. नाशिक विभाग (Nashik) ५ जिल्हे

मुख्यालयनाशिक

तालुके५४

जिल्हे (५): नाशिक, अहमदनगर (अहिल्यानगर), धुळे, नंदुरबार, जळगाव.

टीप: खानदेश (धुळे, नंदुरबार, जळगाव) याच विभागात येतो.

४. छत्रपती संभाजीनगर विभाग (औरंगाबाद) ८ जिल्हे

मुख्यालयछ. संभाजीनगर

तालुके७६

जिल्हे (८): छत्रपती संभाजीनगर, जालना, परभणी, हिंगोली, नांदेड, बीड, लातूर, धाराशिव (उस्मानाबाद).

टीप: क्षेत्रफळाने आणि जिल्ह्यांच्या संख्येने सर्वात मोठा विभाग.

५. अमरावती विभाग (Amravati) ५ जिल्हे

मुख्यालयअमरावती

तालुके५६

जिल्हे (५): अमरावती, अकोला, बुलढाणा, यवतमाळ, वाशिम.

टीप: याला 'पश्चिम विदर्भ' किंवा 'वऱ्हाड' असेही म्हणतात.

६. नागपूर विभाग (Nagpur) ६ जिल्हे

मुख्यालयनागपूर

तालुके६४

जिल्हे (६): नागपूर, वर्धा, भंडारा, गोंदिया, चंद्रपूर, गडचिरोली.

टीप: याला 'पूर्व विदर्भ' म्हणतात. सर्वाधिक वने आणि खनिजे असलेला विभाग.

विभाग	मुख्यालय	जिल्हे	तालुके	वैशिष्ट्य
छ. संभाजीनगर	संभाजीनगर	८	७६	सर्वात मोठा
कोकण	मुंबई	७	५०	सर्वात लहान
नागपूर	नागपूर	६	६४	खनिज संपन्न
पुणे	पुणे	५	५८	विकसित
अमरावती	अमरावती	५	५६	वऱ्हाड
नाशिक	नाशिक	५	५४	खानदेश
एकूण	-	३६	३५८	-

*तालुक्यांची संख्या ३५५ + ३ (मुंबईतील ३ अंधेरी, कुर्ला, बोरीवली) = ३५८ मानली जाते.

Download PDF Revision Note

Watch Video Explanation

100% Free Signup

🏛️ महाराष्ट्राचे प्रशासकीय विभाग