प्रमुख पिके (Major Crops)

Major Crops of Maharashtra

Figure: महाराष्ट्रातील पीक वितरण

🚜 कृषी वैशिष्ट्य: महाराष्ट्रातील शेती ही प्रामुख्याने 'पावसावर अवलंबून' (Jirayati) आहे. ज्वारी हे महाराष्ट्राचे प्रमुख अन्नधान्य पीक आहे.

१. ज्वारी (Jowar) प्रमुख पीक

२. कापूस (Cotton) पांढरे सोने

टोपणनाव: पांढरे सोने (White Gold).
मृदा: 'रेगूर' (काळी कापसाची मृदा) यासाठी सर्वोत्तम असते.
प्रमुख जिल्हे:
- यवतमाळ: पांढऱ्या सोन्याचा जिल्हा.
- जळगाव: खानदेशात कापूस प्रसिद्ध आहे.
- विदर्भ आणि मराठवाडा प्रमुख पट्टे आहेत.
व्यापारी पीक: हे महत्त्वाचे नगदी पीक (Cash Crop) आहे.

३. ऊस (Sugarcane) नगदी पीक

आवश्यकता: भरपूर पाणी आणि बारमाही सिंचन सुविधा.
प्रमुख पट्टा: पश्चिम महाराष्ट्र (सहकारी साखर कारखाने).
प्रमुख जिल्हे:
- कोल्हापूर: साखरेचे आगार (सर्वाधिक हेक्टरी उत्पादन).
- पुणे, अहमदनगर, सांगली, सातारा.
संशोधन केंद्र: पाडेगाव (सातारा).

४. बाजरी (Bajra) कमी पाऊस

📊 पिके व जिल्हे (Summary)

🌾 प्रमुख पिके (Major Crops)