• निर्मिती: हे प्राचीन गोंडवाना लँड (Gondwanaland) चा भाग आहे.
• स्वरुप: हा भारतातील सर्वात जुना आणि स्थिर भूभाग आहे.
• आकार: त्रिकोणी (उलटा त्रिकोण).
• विस्तार: उत्तरेस अरावली, पूर्वेस राजमहाल टेकड्या, पश्चिमेस गिर टेकड्या आणि दक्षिणेस कन्याकुमारी (काप कोमोरीन).
• सरासरी उंची: ६०० ते ९०० मीटर.

नर्मदा नदीच्या खचदरीमुळे पठाराचे दोन भाग पडतात:

मुद्दा	पश्चिम घाट (सह्याद्री)	पूर्व घाट
रचना	सलग (Continuous) भिंतीसारखा आहे.	तुटक (Discontinuous) आहे (नद्यांनी खनन केल्यामुळे).
उंची	जास्त (सरासरी १२०० मी).	कमी (सरासरी ६०० मी).
पर्जन्य	प्रतिरोध पर्जन्य (Heavy Rainfall).	कमी पाऊस (पर्जन्यछायेचा काही भाग).
सर्वोच्च शिखर	अनाईमुडी (२६९५ मी) - केरळ.	जिंदगाडा / महेंद्रगिरी (संदर्भानुसार).

१. अरावली पर्वत:

• जगातील सर्वात प्राचीन 'वली पर्वत' (Old Fold Mountain).
• विस्तार: गुजरात ते दिल्ली.
• सर्वोच्च शिखर: गुरुशिखर (१७२२ मी, माउंट अबू).

२. माळवा पठार:

• Vindhya पर्वताच्या उत्तरेस.
• ज्वालामुखीच्या लाव्हारसापासून निर्मित (काळी मृदा).

३. छोटा नागपूर पठार:

• स्थान: झारखंड, छत्तीसगड, पश्चिम बंगाल.
• ओळख: भारताचे खनिज कोठार (Mineral Heart of India).
• प्रमुख खनिजे: कोळसा, लोह, अभ्रक.

४. महाराष्ट्र पठार:

• 'बेसाल्ट' खडकापासून बनलेले (Basalt Rock).
• येथे पायऱ्यांसारखी रचना आढळते, ज्याला दख्खन ट्रॅप (Deccan Trap) म्हणतात.
• मृदा: काळी कपाशीची मृदा (Regur Soil).

• पश्चिम वाहिनी (अरबी समुद्रास मिळतात): नर्मदा, तापी (खचदरीतून वाहतात).
• पूर्व वाहिनी (बंगालच्या उपसागरास मिळतात): गोदावरी, कृष्णा, कावेरी, महानदी (त्रिभुज प्रदेश बनवतात).