आर्थिक आकडेवारी: २०२४-२५ GDP वाढ, महागाई दर आणि GST संकलन (अद्ययावत माहिती) - MPSC चालू घडामोडी

📈 GDP वाढीचे दर (Projections FY25)

FY 2024-25

NSO च्या आकडेवारीनुसार, २०२३-२४ (FY24) मध्ये भारताचा प्रत्यक्ष विकास दर ८.२% राहिला आहे. २०२४-२५ साठी विविध संस्थांचे अंदाज खालीलप्रमाणे:

संस्था (Agency)	अंदाज (Forecast %)	टिप्पणी
RBI (रिझर्व्ह बँक)	७.२%	सर्वात विश्वसनीय भारतीय अंदाज.
IMF (नाणेनिधी)	७.०%	जुलै २०२४ च्या अपडेटनुसार वाढवला.
World Bank	७.०%	जागतिक बँकेने अंदाज कायम ठेवला.
Moody's Ratings	७.२%	क्रेडिट रेटिंग एजन्सी.
ADB (आशियाई विकास बँक)	७.०%	--

🌍 जागतिक स्थान: भारत ही सध्या जगातील सर्वात वेगाने वाढणारी प्रमुख अर्थव्यवस्था (Fastest Growing Major Economy) आहे.

🛒 महागाई / चलनवाढ (Inflation)

CPI & WPI

RBI चे महागाई नियंत्रणाचे उद्दिष्ट: ४% (+/- २%) म्हणजेच २% ते ६% दरम्यान.

प्रकार	सद्यस्थिती (Trend 2024)	महत्त्वाचा मुद्दा
किरकोळ महागाई (CPI)	६.२१% (ऑक्टोबर २०२४)	अन्नधान्य (विशेषतः भाज्या) महागल्यामुळे १४ महिन्यांच्या उच्चांकावर गेली होती. (RBI च्या ६% मर्यादेबाहेर).
घाऊक महागाई (WPI)	२.३६% (ऑक्टोबर २०२४)	घाऊक किमतीतही वाढ दिसून आली आहे.
अन्न चलनवाढ (Food Inflation)	१०.८७%	सर्वात चिंतेची बाब (विशेषतः कांदा, टोमॅटो आणि तेल).

💰 GST संकलन (GST Collection)

Record Breaking

भारताच्या कर संकलनात सातत्याने वाढ होत आहे. सरासरी मासिक संकलन १.७० लाख कोटींच्या पुढे गेले आहे.

महिना	संकलन (कोटींत)	वैशिष्ट्य
एप्रिल २०२४	₹२.१० लाख कोटी	⭐ ऐतिहासिक उच्चांक (All Time High). GST लागू झाल्यापासूनचे हे सर्वोच्च संकलन आहे.
ऑक्टोबर २०२४	₹१.८७ लाख कोटी	दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वोच्च संकलन.
सरासरी (Average)	~₹१.७५ लाख कोटी	FY25 ची मासिक सरासरी.

📊 कल (Trend): GST संकलनात वार्षिक आधारावर (Year-on-Year) सुमारे ९% ते १२% ची वाढ सातत्याने दिसून येत आहे.

आर्थिक आकडेवारी: २०२४-२५