ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti
HomeCurrent Affairs९. योजना आणि उपक्रम (Schemes & Initiatives)

केंद्र सरकारच्या योजना (२०२४-२६) कृषी, आरोग्य आणि कौशल्य विकास क्षेत्रातील प्रमुख योजना

केंद्र सरकार: पीएम किसान, पीएम विश्वकर्मा, आयुष्यमान भारत इ. 1/11/2026
Central Govt Schemes 2026

केंद्र सरकारच्या योजना (२०२४-२६)

कृषी, आरोग्य आणि कौशल्य विकास क्षेत्रातील प्रमुख योजना

🏥 आयुष्यमान भारत (PM-JAY)
70+ Expansion

नवीन ऐतिहासिक निर्णय (ऑक्टोबर २०२४):

  • पात्रता विस्तार: आता ७० वर्षे व त्यावरील सर्व ज्येष्ठ नागरिकांना (उत्पन्न गट कोणताही असो - श्रीमंत किंवा गरीब) या योजनेचा लाभ मिळणार आहे.
  • कवच: प्रति कुटुंब वार्षिक ₹५ लाख रुपयांपर्यंत मोफत उपचार.
  • लाभार्थी: सुमारे ६ कोटी ज्येष्ठ नागरिकांना याचा थेट फायदा.
🌾 पीएम किसान सन्मान निधी (PM-KISAN)
DBT Scheme
मुद्दा तपशील
लाभ शेतकऱ्यांना वर्षाला ₹६,००० (तीन हप्त्यांमध्ये ₹२००० प्रमाणे).
तंत्रज्ञान 'किसान ई-मित्र' (Kisan e-Mitra): शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांसाठी AI चॅटबॉट सुरू करण्यात आला आहे.
स्वैच्छिक त्याग ज्या शेतकऱ्यांना गरज नाही, त्यांनी लाभ सोडून द्यावा यासाठी मोहीम.
🔨 पीएम विश्वकर्मा योजना (PM Vishwakarma)
Traditional Skills

१७ सप्टेंबर २०२३ ला सुरू झालेली ही योजना २०२५-२६ मध्ये पूर्ण वेगात आहे.

  • लक्ष्य गट: १८ प्रकारचे पारंपरिक कारागीर (सुतार, लोहार, सोनार, शिंपी, न्हावी, कुंभार इ.)
  • आर्थिक मदत:
    • टूलकिट (Toolkit) खरेदीसाठी ₹१५,०००.
    • कर्ज: पहिल्या टप्प्यात १ लाख आणि दुसऱ्या टप्प्यात २ लाख (एकूण ३ लाख) फक्त ५% व्याजदराने.
  • प्रशिक्षण: प्रशिक्षणादरम्यान दररोज ₹५०० स्टायपेंड.
☀️ पीएम सूर्य घर: मोफत वीज योजना
Green Energy

फेब्रुवारी २०२४ मध्ये लाँच झालेली महत्त्वाकांक्षी योजना.

  • उद्दिष्ट: १ कोटी घरांवर रूफटॉप सोलर पॅनेल बसवणे.
  • फायदा: दरमहा ३०० युनिट मोफत वीज.
  • सबसिडी: ३ किलोवॅटपर्यंतच्या सोलर प्लांटसाठी सरकारकडून ६०% ते ७८,००० रुपयांपर्यंत सबसिडी.
🏗️ इतर प्रमुख योजना (२०२४-२६)
योजना नवीन अपडेट (Target 2026)
पीएम आवास योजना २.० (PMAY) पुढील ५ वर्षांत (२०२४-२९) आणखी ३ कोटी नवीन घरे बांधण्याचे उद्दिष्ट (२ कोटी ग्रामीण + १ कोटी शहरी).
लखपती दीदी स्वयं-सहायता गटातील (SHG) ३ कोटी महिलांना वार्षिक १ लाख उत्पन्न मिळवून देण्याचे लक्ष्य.
अग्निपथ योजना अग्निवीरांसाठी निमलष्करी दलात (CAPF) १०% आरक्षण लागू.
📲 डिजिटल अपडेट: रेशन कार्डसाठी आता 'मेरा रेशन' (Mera Ration 2.0) ॲप आणि 'वन नेशन वन रेशन कार्ड' योजना पूर्णपणे लागू झाली आहे.

Premium Resources

Download PDF Revision Note
Watch Video Explanation