ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti
HomeReasoningकोडिंग-डिकोडिंग

कोडिंग-डिकोडिंग (Coding-Decoding)

कोडिंग-डिकोडिंग 2/21/2026
कोडिंग-डिकोडिंग (Coding-Decoding) स्मार्ट नोट्स | तर्कशक्ती

कोडिंग-डिकोडिंग (Coding-Decoding) स्मार्ट नोट्स

MPSC • तलाठी • ZP • लिपिक • संयुक्त परीक्षा साठी
TCS पैटर्न + सर्व प्रकार – १००% अचूकता!

कोडिंग-डिकोडिंग म्हणजे काय?

शब्द/अक्षर/संख्येला विशिष्ट नियमाने कोड केले जाते. आपल्याला तो नियम शोधून decode किंवा नवीन कोड सांगायचा असतो.

ट्रिक: नेहमी A=1, B=2, ..., Z=26 क्रम लक्षात ठेवा (फक्त १ मिनिटात पाठ होईल).

उजवीकडून: Z=1, Y=2, ..., A=26 (काही प्रश्नांमध्ये).

मुख्य प्रकार आणि उदाहरणे (MPSC/Talathi/ZP स्तरावर)

1. अक्षर +n क्रम कोडिंग (Letter Shift / +n Forward)

उदाहरण: APPLE → CRRNG (प्रत्येक अक्षर +२)
A+2=C, P+2=R, P+2=R, L+2=N, E+2=G
प्रश्न: BAT → ? (+३)
उत्तर: EDW (B+3=E, A+3=D, T+3=W)
उदाहरण: DOG → GRJ (+३)
उत्तर: GRJ

ट्रिक: +१ ते +५ सामान्य. प्रत्येक अक्षर स्वतंत्र +n.

2. उलट क्रम कोडिंग (Reverse / Backward -n)

उदाहरण: KING → IFKD (-२)
K-2=I, I-2=G, N-2=L, G-2=E → पण सामान्यतः -n
प्रश्न: SUN → ? (-४)
उत्तर: QOL (S-4=Q, U-4=Q, N-4=J – चेक करा!)

ट्रिक: -n म्हणजे मागे सरकणे (A पर्यंत गेल्यास Z कडे).

3. शब्द उलट करून कोडिंग (Word Reverse)

उदाहरण: TIGER → REGIT (शब्द उलट)
प्रश्न: MONKEY → ?
उत्तर: YEKNOM
उदाहरण: FLOWER → REWOLF (+ उलट + काही +n)
(काही प्रश्नांमध्ये उलट + +१)

4. प्रत्येक अक्षराला त्याच्या क्रमांकाने कोडिंग (Position Number)

उदाहरण: CAT → 3120 (C=3, A=1, T=20)
प्रश्न: BAT → ?
उत्तर: 2120 (B=2, A=1, T=20)

ट्रिक: A=01 किंवा A=1 (पेपरनुसार). नेहमी दोन अंक लिहा (01-26).

5. उलट क्रमांक कोडिंग (Reverse Position: Z=1, A=26)

उदाहरण: APPLE → ZKKOV (A=26=Z, P=11=K, इ.)
प्रश्न: BAT → ?
उत्तर: YZG (B=25=Y, A=26=Z, T=7=G)

6. शब्दाचा कोड + अर्थ आधारित (Word Code with Meaning)

उदाहरण: 'MOTHER' कोड 'APPLE' असेल तर 'FATHER' चा कोड?
संबंध: प्रत्येक अक्षर +१ किंवा विशिष्ट नियम
(सामान्य: प्रत्येक शब्दाचा कोड वेगळा नियमाने)

ट्रिक: पहिला शब्द आणि कोड तुलना करून नियम शोधा (स्वर बदलणे, व्यंजन +२ इ.).

7. मिश्रित / TCS पैटर्न (Mixed / Symbol + Letter)

उदाहरण: BOOK → %7#5 (B=%, O=7, O=# किंवा विशिष्ट)
प्रश्न: PEN → ?
(सामान्य: अक्षरांना चिन्हे देणे)

मास्टर होण्यासाठी ७ सोप्या ट्रिक्स

  1. प्रथम A-Z क्रम (1-26) आणि उलट क्रम लक्षात ठेवा.
  2. दिलेल्या कोड आणि शब्दाची प्रत्येक अक्षराची तुलना करा.
  3. +n / -n नेहमी तपासा (सर्व अक्षरांना समान n).
  4. शब्द उलट आहे का ते पाहा.
  5. क्रमांक कोडिंग असल्यास 01 ते 26 वापरा.
  6. दररोज २०-३० प्रश्न सोडवा (Adda247, Testbook Marathi PDFs, YouTube).
  7. परीक्षेत: १-२ मिनिटात नियम शोधा → १००% स्कोअर!

TCS पैटर्नमध्ये +१/+२/+३ सामान्य – सरावाने ५ सेकंदात सोडवता येईल!

Premium Resources

Download PDF Revision Note
Watch Video Explanation
Register to Access Files

100% Free Signup