आकृती मालिका व पूर्ण करणे (Figure Series & Completion) स्मार्ट नोट्स | तर्कशक्ती

आकृती मालिका व पूर्ण करणे (Figure Series & Completion) स्मार्ट नोट्स

MPSC • तलाठी • ZP • लिपिक • संयुक्त परीक्षा साठी
Non-Verbal Reasoning – सर्व प्रकार + ट्रिक्स – परीक्षेत १००% गुण!

आकृती मालिका म्हणजे काय?

दिलेल्या ३-५ आकृत्यांच्या मालिकेत नियम शोधून ? च्या जागी येणारी आकृती निवडायची असते. हे Non-Verbal Reasoning चा भाग आहे.

ट्रिक: नेहमी पहिल्या ३-४ आकृत्यांमधील बदल तपासा – rotation, addition, removal, mirror, shading, size change इ.

प्रकार: Missing Figure, Completion, Wrong Figure, Rearrangement इ.

मुख्य प्रकार आणि उदाहरणे (MPSC/Talathi स्तरावर)

1. रोटेशन (Rotation) आधारित

उदाहरण: त्रिकोण → ९०° clockwise → १८०° → २७०° → ?
पॅटर्न: प्रत्येक वेळी +९०° clockwise रोटेशन
उत्तर: ३६०° = मूळ त्रिकोण (पण नेहमी नेक्स्ट स्टेप)
(सामान्य: त्रिकोण ९०° clockwise फिरतो → ? = २७०° वळलेला)

ट्रिक: Clockwise = उजवीकडे, Anti-clockwise = डावीकडे. $90^\circ, 180^\circ, 270^\circ$ सामान्य.

2. जोडणे / काढणे (Addition / Removal of Elements)

उदाहरण: वर्तुळ → वर्तुळ + रेषा → वर्तुळ + २ रेषा → वर्तुळ + ३ रेषा → ?
पॅटर्न: प्रत्येक वेळी +१ रेषा (किंवा डॉट्स/त्रिकोण)
उत्तर: वर्तुळ + ४ रेषा

उदाहरण: चौकोन → चौकोनातून १ कोपरा काढला → २ कोपरे → ३ → ?
उत्तर: सर्व कोपरे काढलेले चौकोन

3. शेडिंग / रंग बदल (Shading Change)

उदाहरण: वर्तुळ पूर्ण शेडेड → अर्धा शेडेड → १/४ शेडेड → ?
पॅटर्न: प्रत्येक वेळी शेडिंग निम्मी होते
उत्तर: १/८ शेडेड किंवा पूर्ण ब्लँक

ट्रिक: Black → White → Striped → Dotted इ. बदल तपासा.

4. मिरर / फ्लिप (Mirror Image / Flip)

उदाहरण: त्रिकोण → हॉरिझॉंटल मिरर → व्हर्टिकल मिरर → ?
पॅटर्न: Alternating mirror
उत्तर: मूळ किंवा डायगोनल फ्लिप

ट्रिक: Horizontal = वर-खाली उलट, Vertical = डावे-उजवे उलट.

5. आकार बदल / Size / Position Change

उदाहरण: छोटा वर्तुळ → मध्यम → मोठा → ?
पॅटर्न: Size वाढत आहे
उत्तर: आणखी मोठा वर्तुळ

उदाहरण: आकृती वरच्या डाव्या कोपऱ्यात → उजवीकडे सरकते → खाली → ?
उत्तर: डावीकडे परत (Clockwise movement)

6. मिश्रित / कॉम्बिनेशन (Mixed Patterns)

उदाहरण: त्रिकोण + वर्तुळ → रोटेशन + शेडिंग + जोडणे
पॅटर्न: एकाच वेळी २-३ बदल (सामान्य परीक्षेत)
ट्रिक: सर्व बदल एकत्र तपासा.

मास्टर होण्यासाठी ८ सोप्या ट्रिक्स

पहिल्या ३ आकृत्यांमधील बदल लिहा (कागदावर).
रोटेशन: $90^\circ, 180^\circ$ तपासा (clockwise/anti).
जोडणे/काढणे: किती elements +/– होतात?
शेडिंग: Black → half → quarter इ.
मिरर/फ्लिप: Horizontal/Vertical तपासा.
Position: Clockwise/Anti-clockwise movement.
दररोज २०-३० प्रश्न सोडवा.
परीक्षेत: १०-१५ सेकंदात पॅटर्न ओळखा → ९५% अचूकता!

सर्वात सोपी ट्रिक: "काय बदलले?" उच्चारून पाहा – गोंधळ होणार नाही!