ParikshaNiti
तर्कयुक्ती (Syllogism)
तर्कयुक्ती Syllogism 2/21/2026
तर्कयुक्ती (Syllogism)
१) Syllogism म्हणजे काय?
दोन किंवा अधिक विधानांवर (Statements) आधारित योग्य निष्कर्ष (Conclusion) शोधणे म्हणजे Syllogism.
- Statement = दिलेली माहिती
- Conclusion = आपण तपासायचा निष्कर्ष
२) मुख्य प्रकार (Basic Concept)
- All A are B → सर्व A हे B आहेत
- Some A are B → काही A हे B आहेत
- No A is B → कोणतेही A हे B नाहीत
- Some A are not B → काही A हे B नाहीत
💡 “All” म्हणजे 100% समावेश
“Some” म्हणजे किमान एक तरी
३) Diagram Representation (Visual Trick)
All A are B
A
B
👉 A पूर्णपणे B मध्ये येतो.
Some A are B
👉 A आणि B चे काही भाग एकमेकांवर overlap होतात.
No A is B
👉 A आणि B पूर्ण वेगळे असतात.
४) Example – Police Bharti Level
Statement:
1) सर्व मांजरे प्राणी आहेत.
2) काही प्राणी पाळीव आहेत.
Conclusion:
1) काही मांजरे पाळीव आहेत.
2) सर्व पाळीव प्राणी मांजरे आहेत.
Solution:
1) निश्चित नाही (Some possibility)
2) चुकीचा निष्कर्ष
५) SSC / MPSC Level
Statement:
1) All A are B
2) All B are C
Conclusion:
1) All A are C
2) Some C are A
Conclusion 1 → True Conclusion 2 → True (Conversion rule)
६) Banking Level – Possibility Case
Statement:
1) All A are B
2) Some B are C
Conclusion:
Some A are C
👉 निश्चित नाही. Possibility आहे पण conclusion definite नाही.
७) Important Rules
- All + All → definite chain बनते.
- Some + Some → definite नसते.
- No statement असल्यास diagram नीट काढा.
- Possibility आणि definite वेगळे ठेवा.
नेहमी Venn Diagram काढूनच उत्तर द्या.
८) Practice Set
1) All books are pages.
Some pages are red.
Conclusion: Some books are red.
2) No pen is pencil.
Some pencil are erasers.
Conclusion: Some erasers are not pen.
3) All teachers are educated.
All educated are respected.
Conclusion: All teachers are respected.
९) Master Strategy (Exam Wise)
- Police Bharti → Basic All/Some/No
- MPSC → Multi statement chain
- SSC → Mixed + Possibility
- Banking → High level possibility + reverse logic
दररोज 20 Syllogism प्रश्न सोडवा → 5 दिवसांत clarity मिळेल.
Premium Resources
Download PDF Revision Note
Watch Video Explanation
Register to Access Files
100% Free Signup