मापन (Measurement) - Parikshaniti

मापन (Measurement)

स्पर्धा परीक्षेत मापन या घटकावर आधारित प्रश्न सोडवताना एकके (Units) बदलणे खूप महत्त्वाचे असते. लांबी, वस्तुमान आणि धारकता यांची महत्त्वाची सूत्रे खालीलप्रमाणे आहेत.

१. महत्त्वाची एकके आणि रूपांतरण

मापन प्रकार	महत्त्वाची रूपांतरणे
लांबी (Length)	1 km = 1000 m 1 m = 100 cm 1 cm = 10 mm
वस्तुमान (Mass)	1 kg = 1000 gm 1 क्विंटल = 100 kg 1 टन = 1000 kg
धारकता (Capacity)	1 लिटर = 1000 ml 1 घनमीटर = 1000 लिटर

💡 शॉर्टकट क्रम लक्षात ठेवा:
किलो > हेक्टो > डेका > (मीटर/ग्रॅम/लिटर) > डेसी > सेंटी > मिली
(डावीकडून उजवीकडे जाताना प्रत्येक टप्प्यावर 10 ने गुणावे)

२. परीक्षेसाठी महत्त्वाची उदाहरणे

प्रश्न १: ५ किलोमीटर लांबीच्या रस्त्याच्या एका बाजूला ५ मीटर अंतरावर एक याप्रमाणे किती झाडे लावता येतील?

स्पष्टीकरण:
१) किमी चे मीटर करा:

5 \text{ km} = 5000 \text{ m}

२) झाडांची संख्या =

(\text{एकूण अंतर} / \text{दोन झाडांतील अंतर}) + 1

३) संख्या =

(5000 / 5) + 1 = 1000 + 1 = \mathbf{1001}

उत्तर: एकूण १००१ झाडे लावता येतील.

प्रश्न २: एका बादलीत १२ लिटर ५०० मिली पाणी मावते, तर अशा १५ बादल्यांत एकूण किती पाणी मावेल?

स्पष्टीकरण:
१) एकूण मिली =

12500 \text{ ml} \times 15 = 1,87,500 \text{ ml}

२) लिटरमध्ये रूपांतर =

187500 / 1000 = \mathbf{187.5 \text{ लिटर}}

उत्तर: एकूण १८७.५ लिटर पाणी मावेल.

मापन (Measurement)

१. महत्त्वाची एकके आणि रूपांतरण

२. परीक्षेसाठी महत्त्वाची उदाहरणे

Premium Resources