3D आकृत्या: घनफळ व पृष्ठफळ - Parikshaniti

3D आकृत्या (3D Shapes)

त्रिमितीय आकृत्यांचे घनफळ (Volume) आणि पृष्ठफळ (Surface Area) काढण्यासाठी खालील सूत्रे अत्यंत महत्त्वाची आहेत.

१. घन (Cube)

ज्या त्रिमितीय आकृतीच्या सहाही बाजू चौरसाकृती आणि समान असतात.

घनफळ =

a^3

एकूण पृष्ठफळ =

6a^2

विटेसारख्या आकाराला इष्टिकाचिती म्हणतात.

घनफळ =

l \times b \times h

एकूण पृष्ठफळ =

2(lb + bh + lh)

डब्यासारखा किंवा नळीसारखा आकार.

घनफळ =

\pi r^2 h

वक्र पृष्ठफळ =

2\pi rh

जोकरची टोपी किंवा आईस्क्रीम कोनचा आकार.

घनफळ =

\frac{1}{3} \pi r^2 h

वक्र पृष्ठफळ =

\pi rl

चेंडूसारखा गोल आकार.

घनफळ =

\frac{4}{3} \pi r^3

एकूण पृष्ठफळ =

4 \pi r^2