संख्यांचे प्रकार - Parikshaniti

संख्यांचे प्रकार (Types of Numbers)

गणित विषयाची सुरुवात संख्यांपासून होते. स्पर्धा परीक्षेत संख्यांच्या गुणधर्मांवर आधारित अनेक प्रश्न विचारले जातात.

१. नैसर्गिक संख्या (Natural Numbers)

वस्तू मोजण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या संख्यांना नैसर्गिक संख्या किंवा 'मोजसंख्या' म्हणतात.

चिन्ह: N

उदाहरणे: $1, 2, 3, 4, 5, \dots$ (अनंत)

*शून्य ही नैसर्गिक संख्या नाही.

नैसर्गिक संख्यांच्या संचात 'शून्य' मिळवला की 'पूर्ण संख्या' तयार होतात.

चिन्ह: W

उदाहरणे: $0, 1, 2, 3, 4, \dots$

सर्व धन संख्या, सर्व ऋण संख्या आणि शून्य यांच्या समूहाला पूर्णांक संख्या म्हणतात.

चिन्ह: I किंवा Z

उदाहरणे: $\dots, -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, \dots$

ज्या संख्या $p/q$ स्वरूपात लिहिता येतात (जिथे $q$ शून्य नसावा), त्यांना परिमेय संख्या म्हणतात.

उदाहरणे: $2/3, -5/7, 4, 0.5, 22/7$

ज्या संख्यांचे दशांश रूप अखंड असते पण आवर्ती नसते, त्यांना अपरिमेय संख्या म्हणतात.

उदाहरणे: $\sqrt{2}, \sqrt{3}, \pi, 0.101101110\dots$

        महत्त्वाचे:

        सर्व परिमेय आणि अपरिमेय संख्या मिळून वास्तव संख्या (Real Numbers) तयार होतात.