ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti
Homeअंकगणितव्याज (Interest)

चक्रवाढ व्याज (Compound Interest)

चक्रवाढ व्याज (Compound Interest) 3/4/2026
चक्रवाढ व्याज (Compound Interest)

चक्रवाढ व्याज (Compound Interest)

१) मूलभूत संकल्पना

चक्रवाढ व्याजामध्ये प्रत्येक वर्षी व्याज मूळ रकमेवर + आधीच्या व्याजावरही मिळते. म्हणजेच “व्याजावर व्याज” मिळते.

  • P = Principal (मूळ रक्कम)
  • R = Rate (%)
  • T = Time (वर्ष)
  • A = Amount (एकूण रक्कम)
  • CI = Compound Interest

२) मुख्य सूत्र

A = P (1 + R/100)T
CI = A - P

३) सोपे उदाहरण

₹5000 वर 10% दराने 2 वर्षांसाठी CI किती? A = 5000 (1 + 10/100)2 = 5000 (1.1)2 = 5000 × 1.21 = ₹6050 CI = 6050 - 5000 = ₹1050

४) Year-wise Method (Shortcut for 2-3 Years)

₹10000 वर 10% दराने 2 वर्षे: Year 1: 10000 चा 10% = 1000 → Total = 11000 Year 2: 11000 चा 10% = 1100 → Total = 12100 CI = 12100 - 10000 = ₹2100

2-3 वर्षांसाठी year-wise पद्धत जलद असते.

५) SI आणि CI मधील फरक (2 वर्षांसाठी Shortcut)

Difference = P × (R/100)2
₹10000 वर 10% दराने 2 वर्षे: Difference = 10000 × (10/100)2 = 10000 × (0.1)2 = 100 म्हणून CI हे SI पेक्षा ₹100 जास्त असेल.

६) अर्धवार्षिक (Half-Yearly) व्याज

Rate = R/2 Time = 2T
₹10000 वर 10% दराने 1 वर्ष (Half-Yearly): Rate = 5% Time = 2 A = 10000 (1.05)2 = ₹11025

७) त्रैमासिक (Quarterly) व्याज

Rate = R/4 Time = 4T

८) वाढीचे Percentage Concept

वर्षे Formula Expansion
2 P [1 + 2R/100 + (R/100)²]
3 P [1 + 3R/100 + 3(R/100)² + (R/100)³]

९) Exam Important Points

  • 2-3 वर्षे → Expansion किंवा Year-wise method वापरा.
  • Half-Yearly/Quarterly मध्ये Rate आणि Time बदला.
  • SI vs CI difference trick पाठ ठेवा.
  • Banking मध्ये power calculation speed महत्त्वाची.

१०) Practice Questions

1) ₹8000 वर 12% दराने 2 वर्षांचे CI?
2) ₹5000 वर 8% दराने 3 वर्षे (Annual)?
3) ₹10000 वर 10% दराने 2 वर्षे (Half-Yearly)?
4) ₹6000 वर 5% दराने 3 वर्षे. SI आणि CI मधील फरक?

११) Master Strategy (Police Bharti / MPSC / SSC / Banking)

  • Power values (1.05², 1.1², 1.2²) लक्षात ठेवा.
  • Difference formula 2 वर्षांसाठी पाठ ठेवा.
  • Half/Quarter cases काळजीपूर्वक करा.
  • SI + CI comparative practice करा.

Compound Interest हा Banking आणि SSC मध्ये अत्यंत महत्त्वाचा topic आहे.

Premium Resources

Download PDF Revision Note
Watch Video Explanation
Register to Access Files

100% Free Signup