ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti.in
ParikshaNiti
Homeअंकगणितसांख्यिकी (Statistics)

Mean, Median, Mode (सरासरी, मध्यमान, बहुलक)

Mean, Median, Mode 3/4/2026
Mean, Median, Mode (सरासरी, मध्यमान, बहुलक)

Mean, Median, Mode (सरासरी, मध्यमान, बहुलक)

१) Mean (सरासरी)

Mean = सर्वसंख्यांचीबेरीजएकूणसंख्या\frac{सर्व संख्यांची बेरीज}{एकूण संख्या} xˉ=xn\bar{x} = \frac{\sum x}{n}
संख्या: 5, 10, 15, 20 बेरीज = 50 संख्या = 4 Mean = 50 / 4 = 12.5

Grouped Data साठी:

xˉ=fxf\bar{x} = \frac{\sum f x}{\sum f}

२) Median (मध्यमान)

क्रमाने मांडलेल्या आकड्यांमधील मधला आकडा म्हणजे Median.

जर n विषम असेल → Median = n+12\frac{n+1}{2} व्या स्थानावरील संख्या जर n सम असेल → Median = मधल्या दोन संख्यांची सरासरी
1, 3, 5, 7, 9 Median = 5
2, 4, 6, 8 Median = (4 + 6)/2 = 5

३) Mode (बहुलक)

ज्या संख्येची वारंवारता (frequency) जास्त आहे ती संख्या म्हणजे Mode.

2, 3, 3, 4, 5 Mode = 3

Grouped Data साठी Mode सूत्र:

Mode = L+(f1f0)(2f1f0f2)×hL + \frac{(f_1 - f_0)}{(2f_1 - f_0 - f_2)} \times h

४) Mean, Median, Mode संबंध

Mode = 3 Median − 2 Mean
हा संबंध MCQ प्रश्नांमध्ये विचारला जातो.

५) तुलनात्मक फरक

Mean Median Mode
सर्व आकडे वापरतो मधला आकडा जास्त वेळा येणारा आकडा
Outlier चा प्रभाव जास्त Outlier चा कमी प्रभाव Frequency आधारित

६) Practice Set

1) 10, 15, 20, 25, 30 यांची Mean शोधा.
2) 5, 7, 9, 11, 13, 15 यांची Median शोधा.
3) 4, 6, 6, 7, 8, 8, 8 यांची Mode शोधा.
4) Mean = 20 आणि Median = 22 असल्यास Mode किती?

७) Exam Strategy

  • Mean प्रश्न Speed Math ने सोडवा.
  • Median साठी आधी आकडे क्रमाने लावा.
  • Mode ओळखण्यासाठी frequency पहा.
  • Mode = 3 Median − 2 Mean हे सूत्र पाठ ठेवा.

Statistics मध्ये Mean आधारित प्रश्न सर्वाधिक विचारले जातात.

Premium Resources

Download PDF Revision Note
Watch Video Explanation