ParikshaNiti
Bar Graph (स्तंभ आलेख)
Bar Graph 3/4/2026
Bar Graph (स्तंभ आलेख)
१) Bar Graph म्हणजे काय?
Bar Graph (स्तंभ आलेख) हा डेटा सादर करण्याचा एक प्रकार आहे ज्यामध्ये वेगवेगळ्या घटकांचे मूल्य उभ्या किंवा आडव्या स्तंभांच्या (bars) रूपात दाखवले जाते.
- X-अक्ष → घटक (Categories)
- Y-अक्ष → मूल्ये (Values)
२) Bar Graph चे प्रकार
- Simple Bar Graph
- Multiple Bar Graph
- Stacked Bar Graph
३) उदाहरण १ – Simple Bar Graph
| विद्यार्थी | गुण |
|---|---|
| A | 60 |
| B | 75 |
| C | 50 |
| D | 90 |
प्रश्न: सर्वाधिक गुण कोणी मिळवले?
उत्तर: D (90 गुण)
प्रश्न: A आणि C च्या गुणांमध्ये फरक किती?
= 60 − 50 = 10
४) उदाहरण २ – Multiple Bar Graph
| वर्ष | उत्पादन A | उत्पादन B |
|---|---|---|
| 2022 | 50 | 40 |
| 2023 | 70 | 60 |
| 2024 | 90 | 80 |
प्रश्न: 2023 मध्ये A आणि B चा एकूण उत्पादन?
= 70 + 60 = 130
प्रश्न: 2022 ते 2024 मध्ये A मध्ये वाढ?
= 90 − 50 = 40
५) बार ग्राफ सोडवण्याची पद्धत
- Scale नीट वाचा.
- Maximum आणि Minimum ओळखा.
- Difference, Total, Percentage काढा.
- Units लक्षात ठेवा (₹, %, संख्या).
Data Interpretation मध्ये Bar Graph सर्वाधिक विचारला जातो.
६) संभाव्य प्रश्न प्रकार
- Difference काढा
- Total काढा
- Average काढा
- Percentage increase/decrease
- Ratio काढा
७) Practice Set
| महिना | विक्री (₹ हजार) |
|---|---|
| Jan | 40 |
| Feb | 60 |
| Mar | 80 |
| Apr | 100 |
1) सर्वाधिक विक्री कोणत्या महिन्यात?
2) Jan ते Apr वाढ किती?
3) सरासरी विक्री किती?
4) Feb ते Mar वाढीचे टक्केवारी?
८) Exam Strategy
- Calculation speed वाढवा.
- Approximation technique वापरा (Banking exams).
- Graph आधी पूर्ण वाचा मग प्रश्न सोडवा.
- Time management महत्वाचे.
Bar Graph प्रश्न 5–8 मिनिटांत पूर्ण करता येतात जर calculation मजबूत असेल.
Premium Resources
Download PDF Revision Note
Watch Video Explanation
Register to Access Files
100% Free Signup