शालेय आधारित मूल्यमापन, सतत व सर्वांगीण मूल्यमापन

प्रकरण ११: मूल्यमापन (Assessment)

११.२ शालेय आधारित मूल्यमापन, सतत व सर्वांगीण मूल्यमापन (CCE)

शालेय आधारित मूल्यमापन (School-Based Assessment)

शालेय आधारित मूल्यमापन म्हणजे शाळा स्वतः विद्यार्थ्यांच्या प्रगतीचे मूल्यमापन करते. यात बाह्य परीक्षा (Board Exam) ऐवजी शाळेच्या शिक्षकांद्वारे सतत मूल्यमापन केले जाते.

सतत व सर्वांगीण मूल्यमापन (Continuous & Comprehensive Evaluation - CCE)

CCE ही NCF 2005 आणि RTE 2009 द्वारे लागू केलेली पद्धती आहे. यात मूल्यमापन सतत (Continuous) आणि सर्वांगीण (Comprehensive) असते.

• सतत (Continuous): वर्षभरात सतत मूल्यमापन, फक्त एका अंतिम परीक्षेवर अवलंबून न राहणे.
• सर्वांगीण (Comprehensive): केवळ ज्ञान नव्हे तर कौशल्ये, दृष्टिकोन, मूल्ये, सह-शैक्षणिक क्षेत्रे यांचाही समावेश.

CCE ची मुख्य वैशिष्ट्ये

• फॉर्मेटिव्ह (Assessment for Learning) + समेटिव्ह (Assessment of Learning) दोन्हींचा समावेश
• शैक्षणिक + सह-शैक्षणिक क्षेत्रांचे मूल्यमापन
• ग्रेडिंग पद्धती (Marks ऐवजी ग्रेड)
• विद्यार्थ्यांना सतत फीडबॅक
• व्यक्तिगत फरक लक्षात घेणे
• स्व-मूल्यमापन, सहकाऱ्य मूल्यमापन, शिक्षक मूल्यमापन

CCE चे फायदे

• विद्यार्थ्यांवरील परीक्षेचा ताण कमी होतो
• सर्वांगीण विकासाला प्रोत्साहन
• कमकुवत क्षेत्रे लवकर ओळखता येतात
• शिक्षण प्रक्रिया सुधारते
• विद्यार्थ्यांना सतत फीडबॅक मिळते

CCE ची आव्हाने

• शिक्षकांना जास्त कामभार
• व्यावसायिक प्रशिक्षणाची गरज
• मूल्यमापनात वस्तुनिष्ठता राखणे कठीण
• रेकॉर्ड ठेवणे वेळखाऊ

शिक्षकाची भूमिका

• सतत निरीक्षण आणि रेकॉर्ड ठेवणे
• विविध मूल्यमापन पद्धती वापरणे
• विद्यार्थ्यांना फीडबॅक देणे
• व्यक्तिगत फरक लक्षात घेऊन मूल्यमापन

सारांश (Summary)

• शालेय आधारित मूल्यमापन = शाळा स्वतः मूल्यमापन करते
• CCE = सतत + सर्वांगीण मूल्यमापन
• हे पारंपरिक परीक्षेपेक्षा अधिक प्रभावी आणि बालक केंद्रित आहे
• शिक्षक हा CCE चा मुख्य कर्ता आहे